Hier vindt u de verkorte versie van het programma zodra het bekend is. Per dag worden de onderwerpen en cursussen weergegeven.
Voor een gedetailleerd overzicht per dag verwijzen we naar de (voorlopige) sprekerslijsten van woensdag, donderdag en vrijdag, of naar de pagina waar de sprekerslijsten van 3 dagen te vinden zijn.

WOENSDAG 28 MAART
	THEATERZAAL	SPRINGERZAAL	CURSUSZAAL 1	CURSUSZAAL 2
OCHTEND	VITREORETINALE CHIRURGIE	CORNEA	OCT VOOR BEGINNERS (2 blokken)	PROGRESSIEDETECTIE GLAUCOOM (2 blokken)
			NAOIN - WEL OF GEEN STEROIDEN?	BROW PTOSIS
	DONDERSLECTURE BY J F FORRESTER
MIDDAG	ONCOLOGIE	POSTERSESSIES	ERFELIJKE RETINA DYSTR - RP 5000	ZORG VOOR GLAUCOMA SUSPECTS EFFICIENTER EN BETER (2 blokken)
		CATARACT	EPD OOGHEELKUNDE
		CORNEA
		MEDISCHE RETINA
		REFRACTIE CHIRURGIE		KEYNOTE PRESENTATIE OP MAC(BOOK) MAKEN
	POSTERSESSIES	UVEITIS
	ONCOLOGIE	DIABETES
	ORBITA
	DIVERSEN
DONDERDAG 29 MAART
OCHTEND	GLAUCOOM	MEDISCHE RETINA	NEURO OPHTHALMOLOGIE: NIEUWE ONTWIKKELINGEN NEURITIS OPTICA EN MS	PTERYGIUM CHIRURGIE
	ALGEMENE LEDENVERGADERING NOG UITREIKING DONDERSPRIJS OVERZICHT VUURWERKLETSELS 2011/2012
MIDDAG	GLAUCOOM	MEDISCHE RETINA	PRINCIPES VAN STRABISMUS CHIRURGIE	CONSEQUENTIES RICHTLIJN ROP
	POSTERSESSIES	GENETICA	STATE OF THE ART PREMIUM IOL'S	BEHANDELING VAN UVEITIS BIJ JUVENIELE IDIOPATHISCHE ARTRITIS
	GLAUCOOM	BELEID EN KWALITEIT	INNOVATIES EN BEHANDELING KERATOCONUS	CONGENITALE VOORSEGMENT ANOMALIE
	KINDER OPHTHALMOLOGIE	ORBITA
	NEURO OPHTHALMOLOGIE
	STRABOLOGIE
	UVEITIS
	LOW VISION
			NIEUWE ONTWIKKELINGEN
VRIJDAG 30 MAART
OCHTEND	NEURO OPHTHALMOLOGIE	PLASTISCHE OOGLIDCHIRURGIE	PAEDIATRIC CATARACT SURGERY	CHIRURGISCHE DIAGNOSTIEK PERI - EN INTRA OCULAIRE TUMOREN
	STRABOLOGIE	REFRACTIE CHIRURGIE
	STATE OF THE ART BY DAVIS ZEE, UPDATE ON NYSTAGMUS AND EYE OSCILLATIONS WITH THE MANU TREATMENTS AVAILABLE
	STATE OF THE ART 2 BY CHRIS LLOYD PAEDIATRIC OPHTHALMOLOGY
	STATE OF THE ART 3
	UITREIKING POSTERPRIJS 2012
MIDDAG	KINDER OPHTHALMOLOGIE	CATARACT	EBM en CAT	FUNDUS AUTO-FLUORESCENTIE IN DE PRAKTIJK

De algemene ledenvergadering is alleen toegankelijk voor leden van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap. De PG Binkhorstprijs en de Dondersprijs worden uitgereikt tijdens de ALV.

Naast vrije voordrachten en posterpresentaties komen er ‘state of the art for all’ lezingen over onderwerpen die terugkomen in het assistenten examen van 2012.

Voor de presentaties hebben wij alle dagen de beschikking over 2 zalen en aparte cursusruimten.

Om iedere vorm van ongewenste belangenverstrengeling te voorkomen en transparantie te bieden in eventueel conflicterende belangen dient u eventuele conflicterende belangen te vermelden in uw presentatie.

Bij presentaties is het voor de toehoorder/lezer van belang te weten in hoeverre er bij de spreker, of bij diens eventuele mede-auteurs, sprake is van een belangenverstrengeling.

Het bestaan van belangenverstrengeling hoeft presenteren niet in de weg te staan maar er dient voldaan te worden aan twee voorwaarden.

• Ten eerste dient de presenterende naar eer en geweten vertekening van de resultaten te vermijden.
• Ten tweede dient de toehoorder/lezer op de hoogte gesteld te worden van een potentiële belangenverstrengeling.

Het gaat hierbij zowel om voordrachten en posters gepresenteerd op de jaarvergadering als om alle overige door het NOG geaccrediteerde bij- en nascholing.
Bij posterpresentaties dient de benodigde informatie op de poster aanwezig te zijn; bij voordrachten dient deze informatie op de tweede dia te staan en ook voorgelezen te worden.

Benodigde verklaring

De te verschaffen informatie is tweeledig.

• Ten eerste dienen de subsidiegevers/financiers van het gepresenteerde onderzoek genoemd te worden. Dit kan dus gecombineerd worden met een acknowledgement.
• Ten tweede, indien er sprake is van een (financiële) relatie tussen één of meer auteurs en één of meer bedrijven, dan dient de soort relatie toegelicht te worden. Dit gaat verder dan alleen (mede)financiering van het betreffende onderzoek, zoals moge blijken uit onderstaand overzicht (bijvoorbeeld een betaald adviseurschap of het houden van betaalde lezingen voor een bedrijf dat actief is in het betreffende wetenschapsgebied dient ook vermeld te worden).

De codes zijn zoals gehanteerd door de American Academy of Ophthalmology.

Soort relatie	Code	Omschrijving
adviseurschap	C (consultant)	Betaald adviseurschap; betaald congresbezoek
werknemer	E (employee)	Werknemer, inclusief deeltijd en nulaanstelling
betaalde lezingen	L (lectures)	Reiskostenvergoedingen of andere vergoedingen voor het houden van lezingen op uitnodiging
aandeelhouder	O (owner)	Een of meerdere aandelen in of (mede)eigenaar van
patentbezitter	P (patent)	Een of meerdere patenten of royalty’s
financiering onderzoek	S (support)	Financiering van onderzoek in engere zin

De posters worden digitaal tentoongesteld in de posterlounge.

De presentatoren worden verzocht de poster in de eerste week van maart bij het NOG aan te leveren per mail, op CD of anderszins. Hierdoor heeft de jury de mogelijkheid om samen met de werkgroepen NOG tot een weloverwogen selectie te komen voor de posterprijs.

Er worden postersessies gepland in het programma. Degenen die niet aanwezig zijn voor hun posterpresentatie dingen niet mee voor de posterprijs 2012. Iedere auteur bespreekt in maximaal 3 minuten (inclusief discussie) de poster. De posterprijs wordt uitgereikt op de laatste dag.

Jury posterprijs 2012:

Voorzitter: Prof. dr P.J. Ringens
Leden: Prof. dr J.M.M. Hooymans, Drs O. Tigchelaar-Besling

Er is een gevarieerd en ruim aanbod van workshops en cursussen. Deelname is mogelijk indien u op dezelfde dag ook bent ingeschreven als deelnemer aan de jaarvergadering. Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar per cursus. De kosten bedragen 30 euro per cursus, en 60 euro voor een cursus bestaande uit 2 blokken.

OCT voor beginners en licht gevorderden (twee blokken)

woensdag 28 maart 09.00 - 11.00

Interpretatie van beelden gemaakt met de Optische Coherentie Tomograaf (OCT) is in het begin best lastig en de verschillende mogelijkheden om de anatomie in beeld te brengen zijn soms verwarrend. In deze cursus van twee uur zullen worden behandeld de grondbeginselen van OCT (kort), wat kan OCT in beeld brengen en wat niet, tips en tricks bij het maken van scans, het herkennen van OCT patronen bij veel voorkomende aandoeningen, gecorreleerd aan het fundusbeeld, fluorescentie-angiografie en/of gezichtsveldonderzoek, gebruik van OCT in de praktijk bij indicatiestelling tot behandeling en vervolgens van het beloop van zowel aandoeningen van de macula als van de papil en de retinale zenuwvezellaag. Docenten: JHJ Klaver, MAJ Wagemans, R van Hierden.

Progressie detectie bij glaucoom middels perimetrie (twee blokken)

woensdag 28 maart 09.00 - 11.00

Progressiedetectie bij glaucoom middels perimetrie; een praktische aanpak 1 en 2.
De vele ontwikkelingen op het gebied van progressiedetectie bij glaucoom, zowel op het gebied van ‘imaging’ als van perimetrie, maken van progressiedetectie een dynamisch, complex en onoverzichtelijk gebeuren. Met een paar eenvoudige basisregels kunnen de meeste glaucoompatiënten echter efficiënt en veilig met perimetrie gemonitord worden. De cursus bestaat uit een voordracht waarin een praktische aanpak voor progressiedetectie middels perimetrie wordt gepresenteerd gevolgd door het individueel oefenen met reeksen gezichtsvelden die aan het einde zullen worden besproken. Aandacht wordt besteed aan het maken van een goed baseline, het aantal velden dat nodig is om progressie te kunnen beoordelen, hoe naar deze velden gekeken moet worden, de juiste timing van de gezichtsvelden en wat er moet gebeuren na het vaststellen van progressie. Docenten: NM Jansonius, RPHM Müskens.

Brow ptosis

woensdag 28 maart 11.10 - 12.10

Brow ptosis is een veel voorkomend probleem en wordt vaak niet herkend bij de evaluatie van dermatochalazis en ptosis. De mechanismen van brow ptosis en de verschillende technieken van de brow lift worden besproken. De volgende technieken worden vergeleken: internal brow release met brow depressor resectie, brow pexy, direkte brow lift en de endoscopische brow lift. De indicaties en de voor- en nadelen van deze technieken worden geevalueerd.

Docent: P Saeed

Neuro-ophthalmologie: Non-arteritis AION (NAION): wel of geen steroiden? (in debat vorm)

woensdag 28 maart 11.10 - 12.10

Debat: NAION en de indicaties om prednison te geven: ' de nieuwe Hayreh procedure" en NAION behandeling en de argumenten om geen prednison te geven. Bespreking van twee casussen worden ingebracht door de cursisten zelf.

Docenten: RJW de Keizer, M Wefers Bettink-Remeijer, JW Pott

Erfelijke retina dystrofieen in Nederland en het RP 5000 project

woensdag 28 maart 14.00 - 15.00

In 2011 is het RP 5000 project gestart, een brede samenwerking tussen oogartsen en moleculair genetici. Dit nationale programma heeft als doelen een uniforme klinische karakterisering en de opsporing van alle genetische defecten bij Nederlandese patienten met erfelijke retina dystrofieen. Op dit moment zijn ongeveer 50% van de genen die betrokken zijn bij het ontstaan van erfelijke retina dystrofieen bekend. Geleidelijk worden nieuwe genetische of medicamenteuze behandelvormen voor specifieke subtypen van deze retinale aandoeningen ontwikkeld. Kennis van deze nieuwe ontwikkelingen is onontbeerlijk wanneer wij onze patienten optimale zorg willen bieden. In deze cursus zullen wij u wegwijs maken in het scala van de retinale dystrofieen. De (on)mogelijkheden van genetische analyse en erfelijkheidsadvies worden besproken en de huidige en toekomstige behandelingsmogelijkheden zullen systematisch worden behandeld.Tenslotte willen we uiteraard het RP 5000 project presenteren en de Nederlandse oogartsen de mogelijkheid bieden in dit ambitieuze project te participeren.

Docenten: BJ Klevering, C. Oomen, FPM Cremers

Zorg voor glaucoma suspects efficiënter en beter (twee blokken)

woensdag 28 maart 14.00 - 16.00

Naast glaucoompatiënten worden er op de oogheelkundige polikliniek ook veel patiënten gezien met een verhoogd risico op het krijgen van glaucoom zonder dat er al sprake is van een manifeste ziekte: de glaucoma suspects. Hoewel men voor deze groep vaak dezelfde diagnostiek (standaard automatische perimetrie) en revisietermijnen aanhoudt als voor glaucoom patiënten, is een heel andere aanpak mogelijk. Doel van de cursus is het aanreiken van praktische handvatten om de zorg voor glaucoma suspects efficiënter en beter te maken. Aan bod komen alternatieven voor standaard automatische perimetrie in de vorm van de FDT en bovendrempelige perimetrie. Ook wordt uitgebreid aandacht besteed aan de revisietermijn: vele suspects kunnen veilig meerdere jaren wegblijven. De revisietermijn kan bepaald worden op basis van o.a. het aspect van de papil (imaging of funduscopie), de refractie, de familie anamnese, pachymetrie en de oogdruk. De cursus bestaat uit een praktisch deel gevolgd door zelf oefenen met behulp van een casus. Docenten: RPHM Müskens en NM Jansonius

EPD Oogheelkunde

woensdag 28 maart 15.15 - 16.15

Veel oogartsengroepen staan op het punt een EPD in te voeren of zijn op zoek naar een EPD. In deze cursus worden naast algemene eisen ook specifiek oogheelkundige eisen besproken. Docent: H.S. Tan

Het maken van een keynote presentatie op een MAC/Macbook

woensdag 28 maart 16.30 - 17.30

In deze cursus wordt het maken van een keynote presentatie op een MAC/Macbook besproken. Docenten: J Hennink, RHJ Wijdh.

Neuro-ophthalmologie: nieuwe ontwikkelingen op het gebied van neuritis optica en MS

donderdag 29 maart 09.00 - 10.00

Typische en atypische neuritis en vroege diagnostiek en behandeling van MS en wat er op de oogarts afkomt bij deze behandelingen komt aan de orde.

Docenten: RJW de Keizer, JRM Cruysberg, H.Bauer

Pterygiumchirurgie

donderdag 29 maart 09.00 - 10.00

Een pterygium is een fibrovasculaire groei vanuit de conjunctiva over de cornea met destructie van de membraan van Bowman. Over de oorzaak is nog onvoldoende bekend. In deze cursus zal ingegaan worden op pathologie en mogelijke oorzaken van het pterygium. Tevens zal een overzicht gegeven worden van chirurgische behandelopties: wat is mogelijk en wat is wel/niet verstandig te doen? Wat is een verstandig postoperatief beleid? Hoe vaak zien we recidieven, hoe zou je recidieven kunnen voorkomen en wat zijn de behandelopties? Welke andee complicaties kunnen optreden?

Docenten: CP Nieuwendaal, IJE van der Meuulen, R Lapid-Gortzak, EK Patryn.

Consequenties van de implementatie van de nieuwe richtijn Prematurenretinopathie (ROP) voor de praktijk

donderdag 29 maart 14.00 - 15.00

ROP vormt nog steeds een bedreiging voor de visus van het te vroeg geboren kind. Afgelopen jaar is in Nederland de leeftijd om extreem vroeg geborenen actief te reanimeren verlaagd van 25 naar 24 weken. Dit betekent dat meer kinderen met een grote kans op visusbedreigende ROP in aanmerking zullen komen voor screening en behandeling. In 2012 zal de nieuwe richtlijn voor screening en behandeling van ROP geimplementeerd worden. Deze cursus gaat in op de nieuwste inzichten op het gebied van classificatie, screening, logistiek en behandeling. De kennis die tijdens deze cursus wordt verworven vormt een goede basis om prematuur geborenen de zorg te geven die nodig is.

Docenten: NE Schalij-Delfos, AJ van Sorge, LJ van Rijn, ILA van Liempt, FT Kerkhoff, HJ Simonsz.

Principes van strabismuschirurgie

donderdag 29 maart 14.00 - 15.00

Aan de orde komen hoe vaak hoeken meten en hoe? Wanneer bril geven en waarom? Wanneer opereren (vroeg, laat?) Hoe doseer je. Hoe kies je het OK type: recessies of recessie-resecties. Wat is de gewenste stand na de OK. Wanneer opereer je de mm obliqui mee. Hoe zorg je voor een voorspelbaar resultaat. Wat is de rol van bewegingsbeperkingen. Wat is de rolverdeling tussen oogarts en orthoptist. Docent: LJ van Rijn.

Diagnostiek en behandeling van uveitis bij juveniele idiopatische artritis

donderdag 29 maart 15.10 - 16.10

Uveitis bij juveniele idiopathische artritis (JIA) is een visusbedreigende aandoening die in 18% van de ogen uiteindelijk tot blindheid leidt. Vroegtijdig opsporen en het herkennen van risicofactoren voor een slechte prognose zijn daarom essentieel om de patient adequaat te behandelen. Hte risico op uveitis bij JIA en de frequentie van screenen worden bepaald door het subtype van JIA. Het is gebleken dat jongens en kinderen bij wie de ziekte met uveitis begint (artritis volgt later) een slechtere visuele prognose hebben. Ook het aanwezig zijn van vroegtijdige synechieen posterior leidt tot meer complicaties. Complicaties die vaak gezien worden bij JIA uveitis zijn cataract (tot 80%) en glaucoom (35%). Vaak is naast locale therapie behandeling met systemisch immunosuppressiva, meestal methotrexaat, geindiceerd woor de uveitis en bij ernstige vormen ook met anti-TNF-alpha. Al deze aspecten komen aan bod in de cursus.

Docenten: JH de Boer, LI Los, V. Kalinina-Ayuso, NE Schalij-Delfos.

Stand van zaken premium IOL’s

donderdag 29 maart 15.10 - 16.10

De verschillende premium IOL's (torisch-multifocaal, accommodatief) en de patiëntselectie strategie voor de diverse IOL typen zullen besproken worden. Tips en tricks voor een veilige en effectieve phacochirurgie bij deze IOL typen worden behandeld. Docenten: RMMA Nuijts, N Bauer, R Lapid, S Meriwani, N. Reus, N. Trap, C Verdoorn, N. Visser.

Innovaties in diagnostiek en behandeling van keratoconus

donderdag 29 maart 16.20 - 17.20

Participants will understand how to diagnose keratoconus and which treatment algorithm applies based on disease progression. Participants will gain an understanding of the principles of corneal cross linking, implantation of corneal rings (fentosecond laser-assisted) and implantation of phakic IOLs, deep anterior lamellar keratoplasty and the combination of these treatment modalities. Docenten: RMMA Nuyts, YYY Cheng, M Doors, F Eggink.

Congenitale voorsegment anomalie

donderdag 29 maart 16.20 - 17.20

In deze cursus zal een overzicht gegeven worden van een scala van congenitale voorsegment anomalie. Congenitaal cataract, PHPV/PFV, aniridie, Peters anomalie, persisterende pre-pupilaire membranen, congenitaal glaucoom etc. Diagnose en therapie worden op interactieve wijze met de cursisten besproken. Doel van de cursus is het tijdig herkennen van deze congenitale afwijkingen zodat een adequate therapie gestart kan worden. Docenten: JTHN de Faber, M. Tjon Fo Sang.

Paediatric Cataract Surgery, an update and problem based approach

vrijdag 30 maart 9.00 - 10.00

The authors review advances in the management of infants and young children with cataract with specific reference to visual development and amblyopia management, surgical techniques and use of IOLs. The IATS study will be discussed. Management of complications including glaucoma and opacification of the visual axis will also be covered. In the last 20 minutes 3 challenging cases of paediatric cataract will be presented and discussed.

Docenten: AC Houtman, IC Lloyd

Chirurgische diagnostiek van peri- en intraoculaire tumoren

vrijdag 30 maart 9.00 - 10.00

Om de diagnose te stellen van suspecte laesies is veelal patholoog anatomisch weefselonderzoek nodig. Het op een juiste manier afnemen van een biopt is sterk afhankelijk van de lokalisatie van de tumor en kan grote consequenties hebben op de behandeling of vervolgbehandeling. In deze cursus zullen we de chirurgische technieken, de voor- en nadelen, complicaties en pearls bespreken. Hierbij komen aan de orde de tumoren uitgaande van de orbita, oogleden, conjunctiva, iris en choroidea. Docenten: GPM Luyten, M. Marinkovic, JC Bleeker, P Saeed.

Fundus autofluorescentie in de praktijk

vrijdag 30 maart 14.00 - 15.00

Onderzoek van de autofluorescentie van het achtersegment (FAF) wordt van steeds groter belang voor de algemene oogarts. Diagnostische FAF kan als regel met reeds bestaande apparatuur worden uitgevoerd en dus ook in een niet-academische setting. Werden er aanvankelijk vooral zelfzame erfelijke netvliesaandoeningen met FAF bestudeerd, tegenwoordig worden ook aandoeningen zoals macula degeneratie en uveitis steeds vaker met FAF onderzocht en vervolgd. FAF is een relatief snel onderzoek dat niet alleen verborgen pathologie in beeld kan brengen, maar tevens licht kan werpen op de functionaliteit van het netvlies en het pigmentepitheel. Daarmee heeft de oogarts met FAF een belangrijk hulpmiddel in handen om de effectiviteit van een behandeling te voorspellen en te beoordelen. Deze cursus geeft de algemeen oogarts een inleiding in de techniek en toepassingen van FAF met bestaande apparatuur.

Docenten: T Theelen, S. Schmitz-Valckenberg, BJ Klevering.

Evidence based medicine (EBM) en Critical Appraisal of a Topic (CAT)

vrijdag 30 maart 14.00 - 15.00

De oogheelkunde verandert snel. Patienten zoeken zelf informatie middels internet, verzekeraars en inspectie wensen inzicht in het proces en uitkomsten van de zorg en de organisatie van de zorg verandert fundamenteel. Transparantie en kwaliteitsindicatoren zijn onvermijdelijk. Het is daarom nodzakelijk het eigen proces van zorg up-to-date te houden en uitkomsten te optimaliseren. Maar, wie werkt nog volgens de beste en laatste wetenschappelijke inzichten? Het is niet eenvoudig om hier aan te voldoen gegeven de dagelijkse toename in wetenschappelijke artikelen over de oorzaken, diagnostiek, prognose en behandeling van oogziekten. In deze cursus wordt een praktische werkwijze gepresenteerd om effectief en efficient wetenschappelijke artikelen over een klinisch relevante vraag te selecteren en de kwaliteit ervan te beoordelen.

Docenten: JS Schouten, W. Bijlsma, R. van der Valk.

U kunt zich op het inschrijfformulier aanmelden voor de cursussen, beschikbaar vanaf eind 2011.

De vergadering van de commissie kwaliteit vindt plaats op woensdag 28 maart van 13.00 tot 14.30 in zaal 4.

Hier vindt u de instructie voor de voordrachten en presentaties.

Alcon organiseert het symposium Nieuwe ontwikkelingen in de oogheelkunde op donderdag 29 maart na afloop van het dagprogramma om 18.30 uur met na afloop borrel en buffet.

Aanmelden is verplicht en kan via het inschrijfformulier. (beschikbaar vanaf 30 december 2011)

Ter gelegenheid van de 206e jaarvergadering organiseert het NOG voor haar leden (en hun partner) een feest op woensdagavond 28 maart, aansluitend aan het wetenschappelijk programma. Voor deelname aan dit avondvullende programma wordt een kleine bijdrage per persoon gevraagd. Het aantal plaatsen is beperkt, u dient op het inschrijfformulier aan te geven of u van de uitnodiging voor het feest gebruik wilt maken.

Er is eten, drinken en vermaak.
En, het NOG cabaret hoopt deze avond haar CD te presenteren....